Мардумони эронитабор аз замонҳои қадим мардумони фарҳангофар, тамаддунсоз ва соҳибдавлат буда, дар ин радиф ҷашнҳои мавсимӣ ва ё тақвимӣ, ки бо вижагии хос таҷлил карда мешуданд, аз арзишҳои пурэъҷози онҳо ба ҳисоб мерафтанд. Эронитаборон зери мафҳуми ҷашн амли парастидан, ниёиш кардан, анҷоми расм оинҳои динӣ ва анъанаҳои миллӣ, баргузории базму сурро, ки ба инсон шодию тараб меоварад, мефаҳмиданд.
Шуъбаи таърихи фалсафаи Институти фалсафа ва сиёсатшиносии ба номи А.Баҳоваддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон рӯзи 20 октябри 2026 соати 10.00 Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ-методологӣ: «Умари Хайём – файласуф, адиб ва табиатшиноси бузурги тоҷик» баргузор менамояд.
Мавзӯъҳои пешниҳодшудаи конференсия барои муҳокима:
• Саҳми Умари Хайём дар рушди математика (алгебра, геометрия).
Ҷашни меҳргон яке аз ҷашнҳои кӯҳани мардуми ориёинажод ба ҳисоб меравад. Ин ҷашни аҷдоди бо баракати Истиқлолияти давлатӣ аз ҷониби Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон эҳё гардида ва тӯли чандин сол аст миёни мардуми тоҷик ҷашн гирифта мешавад. Таърих ва аҳамияти ҷашни меҳргон маҳз дар замони соҳибистиқлоли ба воситаи эҳё ва таҷлили он миёни хурду бузурги мамлакат ошно гардонидани шуд.
«Меҳргон яке аз муҳимтарин ҷашнҳои табиӣ ва фарҳангии мо – тоҷикон аст, ки реша дар таърихи чандинҳазорсола дорад».
Эмомалӣ Раҳмон
Саҳми аҳли илми Институти фалсафа ва сиёсатшиносии ба номи А.Баҳоваддинови АМИТ дар рушди тафаккури милливу ватандории ҷомеа назаррас аст.
Сӯҳбати навбатии корманди ИФС АМИТ, номзади илмҳои педагогӣ Абдумуминзода Ситора дар Телевизиони Тоҷикистон дар мавзӯи ВАТАНДӮСТӢ!
Ҷашни Меҳргон аз ҷашнҳои куҳантарини мардуми тоҷику форси даврони бостон буда, дар худ рамз ва арзишҳои ҷавҳарӣ дорад. Ин ҷашн монанди дигар ҷашнҳои бостони ориёитабор –Сада, Наврӯз, Тиргон намоёнгари равшани ҷаҳонбинии хосса ва тафаккуроту дониш ва тамаддуну фарҳанги волои онҳо мебошанд. Ба шарофати соҳибистиқлолӣ ва бо ташаббус ва талошҳои Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ин ҷашну расму ойинҳои фарҳангии бостонӣ аз нав эҳё гардидаанд.
Меҳргоно, меҳр бар ёрон фирист,
Шодмониҳо ба ғамдорон фирист.
Ранҷбарҳоро бикун аз ганҷ сер,
Ҳам шифо бар дарди беморон фирист.
Доғи ғам шӯй аз дили ҳар боғбон,
Ҳосили ҳангуфт бар деҳқон фирист.
Имрӯз, 12 октябр дар кафедраи фалсафаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон бо ташаббуси Шуъбаи фалсафаи фарҳанги Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳоваддинови АМИТ бахшида ба ҷашни Меҳргон семинари илмӣ-назариявӣ таҳти унвони «Меҳргон ҳамчун падидаи фарҳангӣ: таърих, мазмун ва аҳаммияти иҷтимоии он» баргузор гардид.
Семинарро директори Институт Маҳмадизода Н. Д. ифтитоҳ намуда, иброз дошт, ки Меҳргон яке аз ҷашнҳои бузурги ниёгони тоҷикон буда, моҳияти он сулҳу дӯстӣ, меҳанпарастӣ ва арҷгузорӣ ба неъматҳои моддию маънавиро ифода мекунад.
“Меҳргон яке аз куҳантарин ҷашнҳои мардуми ориёинажод буда, гузаштагонамон онро ҳамчун ситоишу ниёиши Меҳр ё Митро ва рамзи аҳду паймон ва дӯстиву муҳаббати ойини меҳрпарастӣ таъбир кардаанд. Меҳргон иди ҷамъоварии ҳосили рӯёндаи деҳқон, иди фаровонӣ, шодию нишот, дӯстию рафоқат, ваҳдату ягонагӣ ва меҳру садоқат аст.” Эмомалӣ Раҳмон
Бо шарофати соҳибистиқлолӣ ва ташаббусҳои созанда ин иди бостонӣ дар Тоҷикистон дубора мақоми миллӣ пайдо кард.
8 октябри соли 2026 дар минтақаи сайёҳии миллии «Аваза»-и Ҷумҳурии Туркманистон Мулоқоти ҳаштуми машваратии сарони давлатҳои Осиёи Марказӣ ва Ҷумҳурии Озарбойҷон баргузор гардид. Дар ин ҳамоиши сатҳи баланд Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иштирок намуда, оид ба самтҳои афзалиятноки ҳамкориҳои минтақавӣ суханронӣ карданд.
